İzmir yine kokuyor!.

İzmirliler kıyılarda biriken atık maddelerden, deniz marullarından ve oluşan kokudan rahatsızlık duyuyor. Belediye yetkilileri “Doğal bir durum” derken, Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, İzmir Körfezi’nde son 20 yılın en kirli dönemlerinin yaşandığını söylüyor.

Ege’de havalar ısındı, İzmir her zamanki gibi kokmaya başladı…

Özellikle sahile yakın olan ilçelerinde koku, vatandaşları çileden çıkardı.

İzmir Körfezi’ndeki kirlilikle birlikte deniz marulları da görülmeye başlandı.

İnciraltı ve Bostanlı sahilleri, genelde yaz aylarında rastlanan marullardan yıl boyu nasibini aldı.

Büyük tepki var

Karşıyaka ve Bayraklı sahilleri ile derelere atılan çöpler, kirliliğin boyutunu gözler önüne serdi.

Hem dere ve deniz kirliliği hem deniz marulları hem de sahil boyu oluşan kötü kokulardan rahatsızlık duyan vatandaşlar, sorunun çözüme kavuşması için çağrıda bulundu.

Kordon boyu balık tutan İzmirliler de deniz kirliliğine tepkilerini dile getirdi.

Konuyla ilgili endişelendiren açıklama Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar’dan geldi.

“İzmir Körfezi can çekişiyor”

İzmir Körfezi’nde son 20 yılın en kirli dönemlerinin yaşandığına dikkat çeken Yaşar, “İzmir Körfezi can çekişiyor. Bugüne kadar görmediğim makro algler gördüm. Hem plankton patlamaları hem makro algler var. Daha ne olsun, İzmir Körfezi ‘ben komadayım’ diyor.” diye konuştu.

Prof. Dr. Yaşar, İzmir Körfezi’nin kirlilik tarihi hakkında şu bilgiyi verdi:

İzmir’de dere ve deniz kirliliği

“Belediye, ‘kirli değil, doğal bir şey’ dedi”

Dün belediye yetkililerinden şanssız bir açıklama geldi. ‘Kirlilik yok, bu doğal bir şey. Her sene oluyor’ dendi. Hayır, maalesef öyle değil. İzmir’de ilk kirlilik uyarısı 1930 yılında bir Alman tarafından yapıldı ve Halkapınar’ın kirlendiğini söyledi. 1954 yılında İzmir’de müthiş bir plankton patlaması yaşandı. Normalde her bir litre deniz suyunda 1 milyon civarında canlı yaşarken, sıcaklık ve kirlilik arttıkça bunların sayısı 2 milyonlara çıkar ve oksijen yetmeyince ölürler.

2000’lerdeki İzmir özleniyor

Son bir haftada belli bölgelerde ortaya çıkan o kızıllık işte odur. Bunların bazıları zehirlidir ve onu yiyen balıklar da ölür. Yaklaşık 10 gün önce İnciraltı sahillerinde yüzlerce ölü balık vardı. Biz Türkiye denizlerini maalesef fosseptik olarak kullanıyoruz. Birçok noktada suyu arıtmadan veriyoruz. 2000 yılında İzmir’de arıtma tesisleri yapıldı. Çok güzel çalışıldı. Deniz mavileşti. Yüzülecek kıvama gelmeye başladı ama rahmetli belediye başkanı Ahmet Piriştina öldü. Ardından yeniden kirlilik başladı. Fabrikalar arıtma tesislerini çalıştırmamaya başladı.

“Son 14 ayda deniz marulları neredeyse hiç bitmedi”

2005 yılından sonra İzmir Körfezi yavaş yavaş kötüleşti. 2015’ten sonra deniz marulları daha çok görmeye başladık. Son 14 ayda deniz marulları neredeyse hiç bitmedi. Bu sorun artık kronikleşti. Bu yıl, hem deniz marulu gördük hem kızıllığa sebep oldu makro alg olan red-tide (kızıl gelgit) gördük hem de başka başka makro alglerin patladığını gördük. Bu denizin kirli olduğunu anlamamız için çalışma yapmaya bile gerek yok. 1980’li yıllarda denizin 3-4 metre derinliğini rahat görürdünüz. Şimdi 3 santimini bile göremezsiniz.

İzmir’de dere ve deniz kirliliği

“Belediyenin engellemesi lazım”

Sahil boyu amatör olarak balık tutan vatandaşların riskli bir iş yaptığını vurgulayan Yaşar, “Belediyenin engellemesi lazım. Deniz şu anda çok kirli. Balıkları yiyemezsiniz, o denize giremezsiniz. Amatör balıkçılar zaman geçiriyor ama bana göre yasaklanması lazım. 3 santim görüş bile yok. Balıklar zehirli planktonları yediği zaman zehirlenecektir. Bu insana da geçer ve bunu hiç tavsiye etmem.” uyarısında bulundu.

“40-50 çevre mühendisini istihdam edin”

Gereken önlemler alınmadığı takdirde İzmir Körfezi’nde yüzülemeyeceğini kaydeden Yaşar, şöyle devam etti:

Geçmiş dönemde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı yapan Aziz Kocaoğlu da 2012 yılında İzmir Körfezi’nde 3 yıl sonra yüzeceğini söylemişti. Ben o zamanda dedim, şimdi de söylüyorum. Bilimi kullanmazsanız değil 3 yıl, 33 yıl sonra bile yüzemezsiniz. Yapılması gereken işlemler var. Derelerin altı beton olmayacak, fabrikalardan gelen atık sular arıtılmadan denize vermeyeceksiniz. 40-50 çevre mühendisini istihdam edin, derelere gidip sabah akşam örnek alsınlar. Sadece İzmir değil, Türkiye kaybediyor.

“İzmir Büyükşehir Belediyesi, bilimsel katliam yaptı”

İzmir’deki derelerin kirliliğine ilişkin de değerlendirmede bulunan Yaşar, “İzmir Büyükşehir Belediyesi, çok büyük bilimsel yanlışlar yaptı. 2007-2008’de derelerin altını betonladı. Bu bir bilimsel katliam. Toprakla suyun ilişkisi kesildi. Yeşildere, Bornova Deresi, Arap Deresi gibi kilometrelerce derenin altını betonladınız. ‘Toprakla suyun ilişkisini kesince kokutursunuz’ dedik ve şu anda kokuyor. Derelerdeki koku bu yıl mart ayında başladı.” dedi.

İzmir’de dere ve deniz kirliliği

Kokuyor…

Halkapınar mevkisindeki derenin kirli olduğunu, bu kirliliğin kokuya sebebiyet verdiğini ifade eden Tuğba Karabulut ise “Staj yaptığım iş yerine giderken sürekli bu derenin önünden geçiyorum. Görüntüsü kirli ve kokuya sebep oluyor. Başka yerler güzelleşiyorsa, burası da güzelleşebilir.” ifadelerini kullandı.

“Uzun süredir çekiyoruz”

Sami Yüksel isimli vatandaş da, “Bu kokuyu uzun süredir çekiyoruz. Belediye olarak bu tip sorunların çözülmesi gerekir. En yakın zamanda çözümünü bekliyoruz. Derede her türlü madde var. Kanalizasyon kokusu da var. Bu İzmir’in genel bir sorunu. Sadece Halkapınar değil, Karabağlar’da da kanalizasyon kaçakları var.” dedi.

“Pislik oluyor”

Bayraklı sahilindeki kirliliğe tepki gösteren Metin Kırca isimli vatandaş, “Bu, Bayraklı sahilinin temizlenmiş hali. Genelde denizin ilerideki bölümlerine kadar pislik oluyor. Temizlendiği zaman insanlar denize yine atık atıyor. Halkın da duyarlı olmasını bekliyoruz.” diye konuştu.

İzmir’de dere ve deniz kirliliği

Balık azaldı

Amatör balıkçılar da İzmir Körfezi’nden vazgeçmiyor…

Ancak geçen yıllara göre onların da işleri kesat.

Denizdeki balıkların azaldığını belirten Murat Aytugar, şöyle konuştu:

Geçmiş senelere oranla şu anda az balık var. Bu da İzmir Körfezi’nin kirliliğinden kaynaklanıyor. Çok fazla atık var. Bazen bu yüzden balık ölümleri de yaşanıyor. Denizin kirliliğinden dolayı sadece hobi olarak balık tutuyorum, kendim yemiyorum. Buradan çıkan balığın sağlıklı olduğunu düşünmüyorum. Bundan 10 sene önce buradan çıkan balıkları tüketirdik.

“Tedirgin oluyorum”

Bir diğer amatör balıkçı Süleyman Bozdağ ise “Eskisi kadar balık yoğunluğu yok ama nerede balık tutabilirsek yiyoruz. Tabii ki amatör balıkçı olarak denizin daha temiz olmasını isteriz. Buradan tuttuğumuz balıkları yerken az da olsa tedirgin oluyorum.” dedi.