Putin: “ABD START anlaşmasını uzatmazsa, silahlanma kaçınılmaz!.”

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD ile Rusya arasında yapılan ve 2021 başlarında sona erecek olan Stratejik Silahları Azaltma Antlaşması’nın (START) uzatılmaması durumunda, küresel bir silahlanma yarışının kaçınılmaz olduğunu söyledi.

Moskova’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’nın bu yılsonuna kadar mevcut START anlaşmasını yenilemeye hazır olduğunu yineledi.

Şimdiye kadar yapılan tekliflerin cevapsız kaldığını dile getiren Putin, ”Yarın bize göndersinler imzalayıp Washington’a geri gönderebiliriz.” dedi.

Putin, START anlaşmasının olmaması halinde, dünyada hiçbir şeyin silahlanma yarışını durduramayacağını ifade etti.

Putin bu ayın başında yaptığı açıklamada, ”Rusya, yılsonuna kadar, mümkün olan en kısa sürede Yeni START anlaşmasını herhangi bir ön şart olmadan uzatmaya hazır. Bunu resmen ilan ediyorum.” açıklamasında bulunmuştu.

INF BİTTİ, START’IN AKIBETİ BELİRSİZ

ABD Başkanı Ronald Reagan ve Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov tarafından 1987 yılında imzalanan anlaşma Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Anlaşması, ABD’nin Rusya’ya yönelik ”anlaşmayı ihlal ediyorlar” gerekçesiyle sona erdi.

2 Şubat 2019’da Trump Rusya’nın ihlalleri ve Çin’in nükleer silahlarından duyulan endişelere atıfta bulunarak INF anlaşmasını askıya aldığını ve 6 ay içerisinde tamamen çıkılacağını açıkladı. Bundan kısa bir süre sonra da Putin de anlaşmadaki yükümlülüklerini askıya aldıklarını duyurdu.

6 aylık sürenin dolmasıyla 2 Ağustos 2019 tarihinde INF anlaşması resmen sona erdi.

Anlaşma, kara tabanlı ve 500 ile 5 bin 500 kilometre arasında orta menzilli nükleer kapasiteli balistik füzelerin yasaklanmasını öngörüyordu.

INF Anlaşması, nükleer silahlı füzeleri 30 yılı aşkın süredir Avrupa topraklarından uzak tutuyordu. Anlaşmanın ana amacı, Doğu ve Batı Almanya’daki kamplaşma döneminde Avrupa’da nükleer savaş riskini azaltmaya yönelikti. Nükleer savaş tehdidini ortadan kaldırmayı hedefleyen anlaşma kapsamında, 4 yılda yaklaşık 2 bin 700 füze imha edilmişti.

ABD ilk olarak 2014 yılında Rusya’nın anlaşmayı ihlal ettiğini ileri sürdü ve takip eden yıllarda hazırlanan raporlarda bu ihlallerin sürdüğünü belirtti. Rusya ise bu iddiaları reddetti.

INF’in sona ermesinden sonra gözler iki süper güç arasındaki silahlanma yarışını dizginleyen bir diğer anlaşma ‘START’a çevrildi.

YENİ STRATEJİK SİLAHLARIN AZALTILMASI SÖZLEŞMESİ (The New Strategic Arms Reduction Treaty – START)

Waasshington ile Moskova arasında Soğuk Savaş döneminde görüşülen START uygulamaya sokulamadı. Varşova Paktı’nın dağılmasından 6 ay sonra Sovyetler Birliği lideri Gorbaçov döneminde 31 Temmuz 1991 tarihinde anlaşma imzalanarak yürürlüğe girdi.

Anlaşma ile iki taraf kıtalararası balistik füze (ICBM), denizaltı platformuna konuşlu balistik füze (SLBM) ve ağır bombardımanların sayısının 1.600’e çekilmesini hedefledi. Bu hedeflerin yerine getirilmesi için de iki tarafın birbirlerini denetlemesi kuralı getirildi.

Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin ile ABD Başkanı George Bush, nükleer silahlarının üçte ikisinin kullanım dışı bırakılması hedefiyle START-2’yi imzaladı. ABD Senatosu START-2’yi 1996’da onayladı. Ancak Rus Duması, 1993 yılında imzalanan anlaşmayı onaylamadı. 2001 yılında Rusya ve ABD, START I anlaşmasının gereklerini yerine getirdiklerini duyurdu.

Prag’da ABD Başkanı Barack Obama ve Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev 8 Nisan 2010’da Prag’da START II anlaşmasını imzaladı. 5 Şubat 2011’de yürürlüğe girdi. 10 yıl geçerli olan anlaşma 2009 yılı aralık ayında sona eren 1991 START 1 anlaşmasının yerine geçti.

Son imzalanan START anlaşması 2021 başında sona eriyor ve dünyanın gözü ABD’nin bu konuda atacağı adımda…