Türkiye’de ilk! ‘Kor tutucu’ sahaya ulaştı

Mersin’in Gülnar ilçesinde yapımı süren Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin inşaatı devam eden 1 nolu ünitesinin ilk büyük boyutlu ekipmanı kor tutucu sahaya ulaştı.

Nükleer güvenliğin en önemli ekipmanlarından olan 'kor tutucu', geçtiğimiz günlerde çıktığı yolculuğunu tamamladı. 1 No’lu ünitenin ilk büyük boyutlu ekipmanı olan kor tutucu, Akkuyu NGS inşaat sahasına ulaştı. Nükleer yakıtların içinde olduğu reaktör kabının altına yerleştirilecek olan bu ekipman, 150 ton ağırlığında ve yüksek sıcaklıklara dayanıklı çelikten yapılmış koni şeklinde bir tanktır. Kor tutucu, 3+ nesil reaktörlü nükleer santrallere özgü pasif güvenlik sistemlerinin önemli ekipmanı olarak biliniyor.

Geçtiğimiz günlerde Rusya Devlet Atom Enerjisi Kuruluşu Rosatom Genel Müdürü Aleksei Lihaçev ile Akkuyu NGS sahasında görüşme yapan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, ekipmanın nükleer güvenlik için çok önemli olduğunu belirterek, "Önemli ekipmanlardan bir tanesinin sahaya intikalini görmüş olduk. Buna 'Core catcher (kor tutucu)' deniliyor. Kor tutucu, Akkuyu NGS gibi 3’ncü nesil santraller için tasarlanan ve nükleer güvenliği artıran bir ekipman. Bu yıl içerisinde montajı bitmiş olacak" diye konuştu.

Akkuyu Nükleer A.Ş. Genel Müdürü Anastasia Zoteeva, sahaya gelen ilk büyük boyutlu ekipmanın nükleer güvenliğin bir parçası olmasının kendileri açısından çok önemli olduğunu ifade ederek, "Yürütülen faaliyetlerin güvenli ve emniyetli bir şekilde sürdürülmesi nükleer santralin işletmeye alınmasından önce başlar. Projenin ilk gününden itibaren nükleer güvenlik prensiplerine uyulması ve yapılan çalışmaların sürekli denetlenmesi, inşaat sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. 60 yıllık işletme ömrü boyunca, ki bu süre daha da uzayabilir, bu temel yaklaşım esas alınmaktadır. Akkuyu projesi, Rusya'da benzer bir tasarım ile inşa edilmiş ve şu anda işletilen bir nükleer santralin deneyimine dayanmaktadır. Bu tasarım, aktif ve pasif güvenlik sistemlerinin bir arada olduğu ve her türlü dış etkenlere karşı geliştirilen güvenlik sistemlerinin yer aldığı bir tasarımdır" diye konuştu.

Türkiye’nin ilk nükleer santrali için imal edilen Kor tutucu, bu tür ekipmanların üretiminde uzmanlaşmış Tyajmash A.Ş. firmasının tesislerinde yapılmıştır. Tyajmash A.Ş. tesisinde daha önce imalatı yapılmış 2 kor tutucu, hâlihazırda Çin’in Tyanvan nükleer santraline montajı yapılmış, iki adet Kor tutucunun Bangladeş’in Ruppur nükleer santraline sevkiyatı yapılmış, yine 4 kor tutucunun ise Hindistan’nın Kudankulam nükleer santralinde kullanılmak üzere imalatı tamamlandı.

Kor tutucu ekipmanının kurulacağı 1 Nolu güç ünitesinin inşaatına ilişkin çalışmalar, öngörülen takvime göre devam etmektedir. Kor tutucunun montajının yapılacağı alanın hazırlanması çalışmaları devam etmektedir. İnşaatın tüm aşamaları, gerek bağımsız yapı denetim kuruluşları tarafından, gerek Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından titizlikle denetlenmektedir.

KOR TUTUCU NEDİR?

Koryum tutma ve soğutma aracı veya kor tutucu, 3+ nesil reaktörlü en modern nükleer güç santrallerinde kullanılan pasif güvenlik sistemlerinin önemli bir unsurudur. Kor tutucu, radyoaktif maddelerin reaktör korundan çevreye salınmasını önler.

AKKUYU NGS HAKKINDA

Akkuyu NGS, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk nükleer güç santralidir. Proje, 12 Mayıs 2010 tarihinde imzalanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Türkiye Cumhuriyeti’nde Akkuyu Sahası’nda Bir Nükleer Güç Santrali’nin Tesisine ve İşletimine Dair İşbirliğine İlişkin Anlaşma kapsamında gerçekleştirilmektedir. Akkuyu NGS, en modern teknolojik çözümleri temsil eden güçlendirilmiş güvenlik sistemli 3+ nesil, her biri 1200 MW güce sahip Rus tasarımı VVER-1200 tipi 4 güç ünitesinin inşaatını kapsamaktadır. Hâlihazırda Proje finansmanının tamamı Rusya tarafından sağlanmaktadır. Rosatom Devlet Kuruluşu, Akkuyu Nükleer Şirketinin ana hissedarı olup, nükleer santralin tasarlanması, yapımı, bakımı, işletmesi ve işletmeden çıkarılmasını üstlenmiştir. Akkuyu NGS, dünya nükleer sektöründe "Yap-Sahip Ol-İşlet" (Build-Own-Operate) modeli ile gerçekleştirilen ilk projedir.