“Zalimlerle elbet mahşer günü hesaplaşacağız!” İskilipli Mehmet Atıf hocanın idamının 94. yılı…

25 AĞUSTOS 1925 KASTAMONU

24 Ağustos 1925 tarihinde Kastamonu’da, Kastamonululara hitaben şu konuşma yapılmıştır: “Uygar ve milletlerarası kıyafet, bizim için, çok cevherli milletimiz için lâyık bir kıyafettir. Onu giyeceğiz. Ayakta iskarpin veya fotin, bacakta pantolon, yelek, gömlek, kravat, yakalık, ceket ve tabiatıyla bunları tamamlamak üzere başta siper-i şemsli serpuş. Bu serpuşun adına şapka denir. Redingot gibi, bonjur gibi, smokin gibi, frak gibi, işte şapkamız! İsterseniz bildireyim ki, bu kadar yüksek ve önemli bir sonuca varmak için, gerekirse bazı kurbanlar da verelim!”

ANKARA İSTİKLAL MAHKEMESİNDE YARGILAMA

(K. Z. Genç Osman, Atatürk Ansiklopedisi, İstanbul 1981, X, 67) Daha önceleri de çıkarcılar tarafından damga yiyen Atıf Hoca, Müslüman halk tarafından sevilen sayılan ve saygı duyulan şahsiyet olmasına rağmen 1,5 yıl sonra yürürlüğe giren ve hala yürürlükte olan şapka kanununa muhalefet bahanesiyle tutuklanır. Giresun İstiklal mahkemesinde yargılanarak suç bulunamaması nedeni ile İstanbul’a gönderilir. Ancak bir süre sonra yeniden tutuklanan Atıf Hoca, 26 Aralık 1925’te arkadaşları ile beraber 13 kolluk kuvveti gözetiminde Ankara’ya gönderilir. 26 Ocak 1926 Salı günü Ankara istiklal mahkemesinde yargılanır.

HAKİM KEL ALİ İLE ARASINDA GEÇEN KONUŞMA

Mahkeme Başkanı Kel Ali: Hoca başında ki sarıkta çaputtan bu şapkada, onu çıkarıp bunu taksan ne olur?

Atıf Hoca: Reis bey, arkanda ki ingiliz bayrağı da çaputtan Türk Bayrağı’da çaputtan, sen bunu indirip onu assan ne olur?

Yargılama sonunda, İskilipli Atıf Hoca ve Babaeski Müftüsü Ali Rıza Hoca, şapka kanununa muhalefetten 4 Şubat 1926 günü idam edildi.

Atıf Hocadan kalanlar..

Sarığı, tespihleri, mendili, bir küçük heybe, muhafaza çantasında Kuran, kalem ve bir el feneri…