
Sırp birliklerinin Temmuz 1995’te 8 binden fazla Boşnak sivili öldürdüğü Srebrenitsa soykırımı, aradan 26 yıl geçmesine rağmen kurban yakınlarının ve Boşnak halkının kanayan yarası olmaya devam ediyor. Toplu mezarlardan çıkarılıp kimlik tespiti ancak yapılabilen 19 soykırım kurbanı daha bugün törenle Potoçari Anıt Mezarlığı’na defnedilecek.
Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’nın 11 Temmuz 1995’te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerce ele geçirilmesinin ardından başlayan ve kısa zaman içinde 8 binden fazla Boşnak sivilin hunharca öldürüldüğü soykırım, Boşnak halkının kanayan yarası olmayı sürdürüyor.
Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’nın ardından yaşanmış en büyük insanlık trajedisi olarak nitelendirilen Srebrenitsa soykırımı, aradan geçen 26 yıla rağmen kurban yakınlarının en derin acısı olarak yüreklerdeki yerini koruyor. Srebrenitsa soykırımının 26’ncı yıldönümü kapsamında anma programı ve cenaze töreninin düzenleneceği bugün, kimlik tespiti yapılan ve ailesinin onay verdiği 19 soykırım kurbanı daha Potoçari Anıt Mezarlığı’na defnedilecek.
Binden fazla kurban hâlâ bulunamadı
Aradan geçen yıllara rağmen hâlâ binden fazla soykırım kurbanının cenazesinin bulunamamış olması Srebrenitsa’da yaşanan zulmün ne derece büyük olduğunun en önemli göstergelerinden birisi olarak kabul ediliyor.
Srebrenitsa’da Sırp güçler tarafından öldürüldükten sonra toplu mezarlara gömülen binlerce soykırım kurbanının daha sonra başka yerlere nakledildiği biliniyor. Soykırımdan sonra açılan toplu mezarlardan çıkarılan ceset kalıntıları tam olmasa da binlerce aile yakını sevdiklerinin bulunabilen birkaç kemiğini toprağa vermenin ve “bir mezar taşı olsun” düşüncesinin hem hüznünü hem de huzurunu yaşıyor. Bu yıl toprağa verilecek kurbanlardan en genci, öldürüldüğünde 16 yaşında olan Azmir Osmanovic’in sadece kafatasına ait kemik kalıntıları toprağa verilecek. Potoçari Anıt Mezarlığı’na bugüne kadar 6 bin 652 soykırım kurbanı defnedildi.
Hollanda soykırımın ortağı
Srebrenitsa’nın Sırp askerlerin eline geçmesinin ardından BM’ye bağlı Hollandalı askerlere sığınan binlerce Boşnak, onlar tarafından Sırplara teslim edildi. Hollanda askerleri, birkaç metre ötelerindeki katliamı sadece seyredip soykırıma ortak oldu.
Halk arasında “ölüm yolu” olarak da anılan orman yolundan giden binlerce Boşnak sivil ise, tuzaklarla şehid edildi.
AB’den ‘unutmayız’ mesajı
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ile AB Komisyonu üyesi Oliver Varhelyi, soykırımın 26. yılı vesilesiyle ortak açıklama yayınladı. “Srebrenitsa’daki soykırımı hiçbir zaman unutmamak ortak görevimizdir” denilen açıklamada, katliamın kurbanlarının anıldığı ve kurbanların aileleriyle hayatta kalanların acısının paylaşıldığı belirtildi.
Yüzlerce motorcu soykırımı anacak
Farklı ülkelerden Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’ya gelen yüzlerce motosikletli, Srebrenitsa soykırımının kurbanları anısına Potoçari’ye hareket etti. Bu yıl “Unutulmasın, Tekrarlanmasın” sloganıyla 10’uncusu düzenlenen Uluslararası Srebrenitsa Motosiklet Maratonu’na katılanlar, Saraybosnalıların yoğun ilgisi eşliğinde şehrin ana caddelerinden geçti.
Öldürülen Çocuklar Anıtı önünde duran motosikletliler, anıta çiçek bıraktı.
Saraybosna’dan Potoçari’deki Anıt Mezarlığı’nda bugün defnedilecek 19 soykırım kurbanının törenine de katılacak olan yüzlerce motosikletli, daha sonra Anıt Mezarlık’ta dua edip dünyaya mesaj verecek.
Katliamın acısını çizgileriyle anlatıyor
Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’da Temmuz 1995’te yaşanan soykırımın unutulmamasını isteyen karikatür sanatçısı Admir Delic, o günlerde yaşanan acıları çizimlerine yansıtıyor. 8 bin 372 Boşnak sivilin acımasızca öldürülmesinin unutulmaması için çalışan Delic, en sevdiklerini kaybetmenin acısını, çizimlerinde derinden hissettiriyor. Delic, soykırımla ilgili çizimlerine dört yıl önce başladığını belirterek “En başta sadece 11 Temmuz için çiziyordum. Sonra dedim ki orada hayatını kaybeden insanlar unutulmamalı. Ardından her ayın 11’inde soykırımı anlatmaya karar verdim. Her yıl 11 ayrı çizimle acıyı anlatmaya çalışıyorum. Hedefim 8 bin 372 çizim yapmak. Bu sayıya ulaşamazsam da başkası tamamlar” dedi.